ความรู้ทั่วไป
คอมช้า แก้ยังไง วิธีแก้คอมพิวเตอร์โหลดนาน แบบง่ายๆ ใครก็ทำได้
Dec
คอมพิวเตอร์ที่ทำงานช้า ถือเป็นหนึ่งในสิ่งที่น่าหงุดหงิดที่สุด เพราะมันทำให้ปวดหัวและรบกวนการทำงานได้มาก แม้จะดูเหมือนเป็นปัญหาที่หาสาเหตุยาก แต่จริงๆ แล้วเราสามารถไล่ตรวจเช็กได้ไม่ยาก ในบทความนี้ ผมจะพาเพื่อนๆ ไปศึกษาวิธีแก้ คอมช้า หรือทำให้คอมกลับมาทำงานได้เร็ว ลื่น และเสถียรอีกครั้ง ไปเริ่มกันเลย
1. Restart คอมพิวเตอร์
เวลาเครื่องใครมีปัญหา คอมช้า และใครที่โทรปรึกษาช่าง น่าจะได้ยินคำนี้บ่อยๆ ว่า “ลองปิดเครื่องแล้วเปิดใหม่หรือยัง” ซึ่งเป็นวิธียอดฮิต เพราะก่อนจะเสียเวลาหาหลายชั่วโมงว่าปัญหาเกิดจากอะไร แนะนำให้ลองรีสตาร์ตคอมพิวเตอร์ก่อน
เมื่อใช้งานคอมไปเรื่อยๆ ไฟล์ชั่วคราวที่อยู่ใน RAM (RAM cache) จะเริ่มสะสมมากขึ้นจนทำให้เครื่องทำงานได้ช้าลง การรีสตาร์ตจะช่วยเคลียร์ข้อมูลชั่วคราวเหล่านี้ออกไป ลองนึกภาพว่า RAM เหมือนเคาน์เตอร์ครัว ยิ่งวางของไว้เยอะ พื้นที่ในการทำงานก็ยิ่งน้อย แต่ถ้าจัดการเคลียร์ของออก ก็จะมีพื้นที่ให้ทำงานได้คล่องขึ้น
รีสตาร์ทคอมพิวเตอร์
นอกจากนี้ การรีสตาร์ตยังช่วยให้ระบบเริ่มต้นใหม่แบบสะอาด เหมาะสำหรับการแก้ปัญหาอื่นๆ ต่อไปด้วย
วิธีรีสตาร์ตคอมพิวเตอร์ที่ถูกต้อง
คลิกปุ่ม Start ของ Windows > คลิกไอคอน Power > เลือก Restart
2. ปิด Fast Startup และปรับค่า Power Settings
อีกหนึ่งสาเหตุที่ทำให้ คอมช้า อาจมาจากการเปิดใช้ Fast Startup หรือการตั้งค่า Power Settings ที่ไม่เหมาะสม เพียงปรับแต่งการตั้งค่าเหล่านี้บางส่วน ก็ช่วยให้ประสิทธิภาพของคอมดีขึ้นได้อย่างเห็นผล
ปิดการทำงานของ Fast Startup
Fast Startup ช่วยให้คอมบูตเข้า Windows เร็วขึ้นตอนเปิดเครื่องครั้งแรก แต่ในความจริงมันทำงานคล้ายการปิดเครื่องผสมกับ Hibernation คือระบบจะบันทึกสภาพปัจจุบันของไฟล์ระบบและไดรเวอร์ไว้เป็นภาพ Snapshot พอเปิดเครื่องขึ้นมาใหม่ ระบบจะโหลดภาพเดิมแทนที่จะเริ่มเซสชันใหม่ ทำให้ปัญหาที่เกิดก่อนปิดเครื่องยังคงอยู่เหมือนเดิม
ถ้าใช้ SSD ความแตกต่างของเวลาบูตแทบไม่รู้สึกเลย แต่ถ้าเป็น HDD อาจบูตช้าลงเล็กน้อย แต่ประสิทธิภาพโดยรวมระหว่างใช้งานอาจดีขึ้น ทั้งนี้ วิธีปิดการทำงานของระบบ Fast Startup ทำได้ดังนี้
- คลิกปุ่ม Start แล้วเปิด Control Panel
- เลือก Power Options และคลิก Choose what the power button does
- ในหัวข้อ Shutdown Settings ให้ดูตัวเลือก Turn on fast startup (recommended)
- ถ้าตัวเลือกเปิดอยู่และติ๊กไม่ได้ ให้คลิก Change settings that are currently unavailable แล้วจะสามารถปิดได้
ปิด Turn on fast startup
ปรับแต่งค่า Power Settings
เมื่อเราติดตั้ง Windows ใหม่ การตั้งค่าพลังงานส่วนใหญ่จะถูกตั้งเป็น “Recommended” ซึ่งเหมาะกับการใช้งานทั่วไป แต่ไม่ได้เหมาะกับทุกเครื่อง โดยเฉพาะโน้ตบุ๊กที่มักจำกัดพลังงานเพื่อประหยัดแบตเตอรี่ ทำให้ประสิทธิภาพลดลงได้ ดังนั้นการปรับโหมดพลังงานให้เหมาะสมจึงช่วยให้คอมทำงานเร็วขึ้นและตอบสนองดีขึ้นมาก วิธีปรับ Power Settings ให้เครื่องทำงานเต็มประสิทธิภาพ ลดปัญหา คอมช้า ทำได้ตามขั้นตอนนี้
- ในหน้าต่าง Control Panel > Power Options กด Change plan settings
- ตั้งค่า Sleep ให้เป็น Never
- คลิกปุ่ม Change advanced power settings
- เลื่อนไปที่ USB settings แล้วเปิด USB selective suspend setting จากนั้นเปลี่ยนจาก Enabled เป็น Disabled
- เลื่อนลงไปที่ Processor power management แล้วเปิด Minimum processor state จากนั้นตั้งค่าเป็น 100
- กด Apply
- กด OK และสุดท้ายเลือก Save Changes
ปรับค่า Minimum processor state
3. ตรวจสอบ Task Manager
Task Manager ถือเป็นเครื่องมือสำคัญในการแก้ปัญหา คอมช้า เพราะนอกจากจะดูได้ว่ามีโปรเซสหรือโปรแกรมอะไรทำงานอยู่บ้าง ยังสามารถตรวจสอบประสิทธิภาพแบบเรียลไทม์ รวมถึงดูว่าโปรแกรมใดถูกตั้งให้เปิดเองตอนบูตเครื่อง
ให้เริ่มจากการเปิด Task Manager ก่อน โดยคลิกปุ่ม Start ของ Windows แล้วพิมพ์คำว่า Task Manager จากนั้นเลือกโปรแกรมที่ขึ้นมาในผลลัพธ์ค้นหา โดยในหน้าต่าง จะมีแถบที่น่าสนใจ 2 แถบ คือ Processes และ Startup apps
แถบ Processes
หน้า Processes จะช่วยให้เห็นทุกโปรแกรมและบริการที่กำลังทำงานอยู่ ทั้งแบบที่มองเห็นและแบบเบื้องหลัง สามารถกดเรียงลำดับตามเปอร์เซ็นต์การใช้ CPU, Memory หรือ Disk เพื่อดูว่าโปรแกรมไหนกำลังใช้ทรัพยากรสูงที่สุด
ถ้าพบโปรแกรมหรือโปรเซสที่ใช้ทรัพยากรมากผิดปกติ ให้ลองคลิกขวาแล้วเลือก End task เพื่อดูว่าปัญหาได้รับการแก้ไขหรือไม่
- ซอฟต์แวร์แอนติไวรัส Third-party ที่ไม่ใช่ของวินโดว์ มักทำงานตลอดเวลาและอาจทำให้ระบบหน่วงลงได้ ควรหยุดการทำงานเฉพาะเมื่อมั่นใจว่าโปรแกรมไม่ได้กำลังสแกนอยู่
- ถ้าเปิดเว็บเบราว์เซอร์อยู่ จะเห็นว่ามีหลายโปรเซสทำงานพร้อมกันประมาณ 10–15 รายการ ซึ่งเป็นเรื่องปกติ เพราะเบราว์เซอร์แยกการทำงานของแท็บ อินเทอร์เฟซ กราฟิก และส่วนเสริมออกจากกัน วิธีนี้ช่วยให้ใช้งานเว็บได้เร็วขึ้น แต่ก็ทำให้ใช้ RAM มากขึ้นด้วย หากพบว่าเบราว์เซอร์กินหน่วยความจำสูง ให้ลองปิดแท็บที่ไม่ใช้ ปิดส่วนขยายที่ไม่จำเป็น หรือปิดเบราว์เซอร์แล้วเปิดใหม่
- แนะนำให้ล้างแคชของเบราว์เซอร์เป็นประจำเพื่อให้ใช้งานได้ลื่นขึ้นด้วย
แถบ Processes
แถบ Startup apps
หน้า Startup จะแสดงรายชื่อโปรแกรมและกระบวนการต่างๆ ที่ถูกตั้งให้เปิดขึ้นมาทันทีหลังจากเข้าสู่ระบบวินโดว์ ถ้ายิ่งมีโปรแกรมเปิดอัตโนมัติมากเท่าไหร่ เครื่องก็จะยิ่งอืดลง ทำให้ คอมช้า โดยบางโปรเซสของ Windows จำเป็นต้องเปิดอยู่ แต่ถ้าเป็นโปรแกรมจากผู้ผลิตอื่น เช่น OneDrive, Spotify, หรือเว็บเบราว์เซอร์ สามารถปิดไม่ให้เปิดเองได้
หากต้องการปิด ให้คลิกขวาที่โปรแกรมหรือโปรเซสนั้น แล้วเลือก Disable
- สำหรับซอฟต์แวร์แอนติไวรัสที่ไม่ใช่ของวินโดว์ มักจะใช้ทรัพยากรจำนวนมากตอนบูตเครื่อง ควรปิดไม่ให้เปิดเอง แล้วเปิดใช้เฉพาะเวลาที่ต้องการสแกนหาไวรัสเท่านั้น
แถบ Startup apps
4. ล้างพื้นที่ใน Hard Drive
เมื่อฮาร์ดไดรฟ์ใกล้เต็ม ความเร็วในการทำงานของคอมพิวเตอร์จะลดลง ทำให้ คอมช้า ดังนั้น การตรวจสอบและเคลียร์พื้นที่จึงเป็นสิ่งที่ควรทำอย่างสม่ำเสมอ วิธีแรกคือถอนการติดตั้งโปรแกรมที่ไม่ได้ใช้นาน ไม่ว่าจะเป็นโปรแกรมทำเพลง โปรแกรมตัดต่อวิดีโอ หรือเกมเก่าๆ เพราะทุกพื้นที่ที่คืนมา ช่วยให้ระบบทำงานได้ลื่นขึ้น
นอกจากลบโปรแกรม ยังมีไฟล์เบื้องหลังบางอย่างที่ Windows สามารถลบออกได้อย่างปลอดภัย โดยใช้เครื่องมือ Disk Cleanup ตามวิธีการดังนี้เลยครับ
- พิมพ์ Disk Cleanup ในช่องค้นหา Windows แล้วเลือกโปรแกรม จากนั้นเลือกไดรฟ์ที่ต้องการล้าง โดยปกติคือไดรฟ์ C:
- คลิก Cleanup System files เพื่อให้ระบบค้นหาไฟล์ที่สามารถลบได้
- เลือกเครื่องหมายถูกในทุกช่อง จากนั้นกด OK เมื่อระบบทำงานเสร็จ หน้าต่าง Disk Cleanup จะปิดลงเอง
ลบ Temporary Files
Windows สร้างไฟล์ชั่วคราวขึ้นมาเพื่อช่วยให้ระบบทำงานได้ดีขึ้นในบางสถานการณ์ แต่ไฟล์เหล่านี้มักถูกใช้เพียงครั้งเดียวและไม่จำเป็นอีกต่อไป เมื่อสะสมมาก ๆ ก็จะกินพื้นที่ฮาร์ดไดรฟ์โดยเปล่าประโยชน์ ส่งผลให้ คอมช้า
- พิมพ์ %temp% ในช่องค้นหา Windows แล้วกดเลือกโฟลเดอร์ที่ปรากฏขึ้น ซึ่งปกติจะอยู่ที่ C:UsersusernameAppDataLocalTemp
- เลือกไฟล์ทั้งหมดแล้วกดปุ่ม Delete บนคีย์บอร์ด หากมีข้อความเตือนว่าไฟล์บางไฟล์กำลังถูกใช้งานอยู่ ให้เลือก Do this for all current items และกด Skip
- เปิดถังขยะ (Recycle Bin) แล้วสั่งลบถาวรเพื่อเคลียร์พื้นที่ให้หมดเรียบร้อย
ไฟล์ Temp
ลบโปรแกรม Bloatware
คอมพิวเตอร์ที่ซื้อมาจากร้านหรือแบรนด์ใหญ่ มักมีโปรแกรม Bloatware ติดมาให้เสมอ ซึ่งเจ้า Bloatware นี้ หมายถึงซอฟต์แวร์ที่แทบไม่มีประโยชน์ แต่ผู้ผลิตติดตั้งมาให้ล่วงหน้า ซึ่งอาจทำให้เครื่องทำงานไม่เต็มที่ คอมอืด คอมช้า หากพบโปรแกรมที่ไม่รู้จัก ไม่ได้ใช้ หรือไม่จำเป็น ควรถอนการติดตั้งทันที จะช่วยให้ประสิทธิภาพของเครื่องดีขึ้น และได้พื้นที่เก็บข้อมูลกลับมามากขึ้น
ตัวอย่างโปรแกรม Bloatware ก็เช่น McAfee Trial, Dell SupportAssist, HP JumStart หรือ Lenovo Vantage เป็นต้น
5. อัพเดต Software และ Driver ให้เป็นเวอร์ชันล่าสุด
ผู้ผลิตฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์มักออกอัปเดตเพื่อแก้บั๊กและปรับปรุงประสิทธิภาพของระบบอยู่เสมอ ดังนั้นการอัปเดตซอฟต์แวร์และไดรเวอร์ให้เป็นเวอร์ชันล่าสุด สามารถช่วยแก้ปัญหา คอมช้า และทำให้การทำงานของเครื่องเสถียรมากขึ้นได้
นอกจากการอัปเดตไดรเวอร์พื้นฐาน เช่น การ์ดจอหรือชิปเซ็ตแล้ว ควรตรวจสอบการอัปเดตของโปรแกรมสำคัญที่ใช้งานเป็นประจำด้วย เช่น เบราว์เซอร์ โปรแกรมตัดต่อวิดีโอ โปรแกรมทำงานเอกสาร หรือซอฟต์แวร์ทำงานเฉพาะทางบางชนิด เวอร์ชันใหม่มักมาพร้อมการปรับปรุงด้านความเร็ว การแก้ปัญหาแครช หรือการเพิ่มประสิทธิภาพด้านความปลอดภัย ซึ่งทั้งหมดนี้ช่วยให้เครื่องทำงานได้ลื่นขึ้นและลดปัญหาที่อาจเกิดขึ้นระหว่างใช้งาน
เราสามารถอัพเดทไดรเวอร์ได้ง่ายๆ โดยการใช้ Device Manager ของ Windows ด้วยวิธีดังนี้
- ค้นหาและเปิด “Device Manager”
- ขยายรายการของอุปกรณ์ที่คุณต้องการอัปเดต
- คลิกขวาที่อุปกรณ์นั้น แล้วเลือก “Update Driver”
- เลือก “Search automatically for drivers”
Update driver ที่ต้องการ
6. เช็คไวรัสและมัลแวร์
หาก คอมช้า มีป๊อปอัปเด้งขึ้นมาเอง ไฟล์หาย หรือระบบค้างบ่อย อาจเป็นสัญญาณว่าคอมติดไวรัสหรือมัลแวร์ Microsoft ให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของผู้ใช้ และ Windows Defender เองก็เพียงพอต่อการป้องกันพื้นฐานแล้ว แต่เพื่อความมั่นใจ ควรสแกนเครื่องเป็นระยะด้วยโปรแกรมฟรีอย่าง Malwarebytes ซึ่งช่วยตรวจจับภัยคุกคามที่ Windows อาจมองข้ามได้
- ดาวน์โหลดโปรแกรมและไดรเวอร์จากเว็บไซต์ที่เชื่อถือได้เท่านั้น
- หลีกเลี่ยงการกดลิงก์ในอีเมลที่ไม่รู้ที่มา และไม่เข้าเว็บไซต์ที่ไม่น่าไว้วางใจ
- โปรแกรมแอนติไวรัสสามารถตรวจจับไวรัสและมัลแวร์ที่ทำให้เครื่องช้าลงได้ แต่ระหว่างสแกนประสิทธิภาพเครื่องอาจลดลงเล็กน้อย ซึ่งเป็นเรื่องปกติ
วิธีติดตั้ง Malwarebytes
7. รัน Windows Diagnostics
การใช้คำสั่งผ่าน Command Prompt เป็นอีกวิธีที่ช่วยตรวจสอบและแก้ไขปัญหาความอืดของ คอมช้า ได้ดี เพราะคำสั่งเหล่านี้สามารถตรวจสอบปัญหาที่เกี่ยวข้องกับตัว Windows เอง รวมถึงปัญหาด้านฮาร์ดแวร์บางส่วนที่อาจทำให้ระบบทำงานผิดปกติ
- เปิด Command Prompt แบบ Run as administrator
กด Start > พิมพ์ cmd > คลิกขวา Command Prompt > เลือก Run as administrator - สแกนและซ่อมแซมไฟล์ระบบด้วยคำสั่ง SFC
พิมพ์ sfc /scannow คำสั่งนี้จะตรวจหาไฟล์ระบบที่เสียหายและซ่อมแซมให้โดย - อัตโนมัติตรวจสอบ Windows image ด้วยคำสั่ง DISM
พิมพ์ DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth คำสั่งนี้ช่วยแก้ปัญหาไฟล์ระบบระดับลึก เช่น ไฟล์คอร์ของ Windows ที่เสียหายหรือไม่สมบูรณ์ - ตรวจสอบฮาร์ดไดรฟ์ด้วยคำสั่ง Check Disk
พิมพ์ chkdsk /f /r ตรวจไดรฟ์หาข้อผิดพลาดและแก้ไข แต่คำสั่งนี้อาจต้องรีสตาร์ตเครื่องเพื่อทำงานให้เสร็จสมบูรณ์
คำสั่งเหล่านี้ช่วยค้นหาปัญหาที่ทำให้ คอมช้า เช่น ไฟล์ระบบเสียหาย บล็อกข้อมูลเสีย หรือการอ่านเขียนดิสก์ผิดปกติ ทำให้สามารถแก้ปัญหาได้อย่างตรงจุด และช่วยให้ระบบกลับมาทำงานได้เร็วขึ้น
การใช้ sfc /scannow
8. ฮาร์ดแวร์เสีย หรือสเปคเก่าเกินไป
ถึงแม้ปัญหา คอมช้า ส่วนใหญ่จะเกิดจากซอฟต์แวร์ แต่บางครั้งสาเหตุอาจมาจากฮาร์ดแวร์ที่เริ่มเสื่อม หรือทำงานผิดปกติได้เช่นกัน วิธีหนึ่งที่ช่วยสังเกตอาการฮาร์ดแวร์เสียคือดูที่หน้าต่าง Processes ใน Task Manager หากค่า CPU, Memory หรือ Disk ขึ้นถึง 100% ค้างอยู่นานผิดปกติ อาจเป็นสัญญาณว่ามีชิ้นส่วนบางอย่างทำงานไม่ปกติ หรือประสิทธิภาพไม่เพียงพอจนทำให้ทั้งระบบช้าลง
นอกจากการตรวจเช็กผ่าน Task Manager แล้ว อาการฮาร์ดแวร์เสื่อมมักมาพร้อมสัญญาณอื่น ๆ เช่น เครื่องค้างบ่อย คอมช้า เปิดโปรแกรมพื้นฐานช้าผิดปกติ พัดลมหมุนแรงตลอดเวลา หรือมีเสียงดิสก์ทำงานดังผิดปกติ หากใช้งานคอมมาหลายปี อาจถึงเวลาตรวจสอบอุปกรณ์สำคัญอย่าง RAM, SSD/HDD, พาวเวอร์ซัพพลาย หรือแม้แต่ระบบระบายความร้อน เพราะฮาร์ดแวร์ที่เสื่อมสภาพสามารถทำให้ระบบทำงานช้าลง หรือเกิดปัญหาแล็กเป็นช่วง ๆ ได้ การเปลี่ยนหรืออัปเกรดฮาร์ดแวร์บางส่วน เช่น เพิ่มแรม หรือเปลี่ยนจาก HDD เป็น SSD มักช่วยให้เครื่องกลับมาทำงานลื่นขึ้นอย่างเห็นผล
ทำความสะอาดคอมพิวเตอร์
หนึ่งในวิธีง่ายที่สุดที่จะช่วยยืดอายุการใช้งานของฮาร์ดแวร์คือการทำความสะอาดเครื่องเป็นประจำ โดยเฉพาะถ้าที่บ้านมีสัตว์เลี้ยง ขนสัตว์และฝุ่นสามารถสะสมตามช่องระบายอากาศและพัดลมได้เร็วมาก เมื่อฝุ่นอุดตัน การระบายความร้อนจะทำได้ไม่ดี ส่งผลให้เครื่องร้อนเกินไปและทำงานช้าลง
อุปกรณ์ที่ต้องใช้มีเพียงลมกระป๋อง แอลกอฮอล์เช็ดอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ สำลีก้าน และผ้าไมโครไฟเบอร์เท่านั้น หากไม่มั่นใจในการเปิดเคสคอมพิวเตอร์เอง สามารถนำไปให้ร้านซ่อมคอมพิวเตอร์ทำความสะอาดอย่างถูกวิธีได้ โดยใช้เวลาไม่นานและช่วยให้ระบบระบายความร้อนกลับมาทำงานเต็มประสิทธิภาพ แก้ปัญหา คอมช้า
ทำความสะอาด PC
สรุปวิธีแก้ คอมช้า
การแก้ปัญหา คอมช้า สามารถทำได้หลายวิธี ตั้งแต่การรีสตาร์ตเครื่องเพื่อเคลียร์ RAM, ปรับโหมดพลังงาน, ปิดโปรแกรมที่เปิดเองตอนบูต ไปจนถึงการตรวจสอบโปรเซสใน Task Manager เพื่อดูว่าโปรแกรมใดใช้ทรัพยากรมากเกินไป นอกจากนี้การล้างไฟล์ขยะ ไฟล์ชั่วคราว, ทำความสะอาดพื้นที่ฮาร์ดไดรฟ์ และถอนการติดตั้งโปรแกรมที่ไม่จำเป็นก็ช่วยให้ระบบทำงานเบาลงและลื่นขึ้นอย่างชัดเจน การอัปเดต Windows ซอฟต์แวร์ และไดรเวอร์ให้เป็นเวอร์ชันล่าสุดยังช่วยลดบั๊กและเพิ่มเสถียรภาพของเครื่องได้ด้วย
ในบางกรณี ความช้าอาจมาจากไวรัส มัลแวร์ หรือแม้แต่ฮาร์ดแวร์ที่เริ่มเสื่อมสภาพ หากพบอาการผิดปกติควรสแกนหาไวรัส ตรวจสอบอุปกรณ์ และดูสถานะการใช้งาน CPU, RAM หรือ Disk ว่าทำงานเต็ม 100% หรือไม่ การดูแลเครื่องทั้งด้านซอฟต์แวร์และฮาร์ดแวร์ เช่น การทำความสะอาดเครื่องเป็นประจำ สามารถช่วยให้คอมทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ และยืดอายุการใช้งานในระยะยาว
Facebook Inbox : https://goo.gl/9wo8oL
Hotline : 063-819-7299
โทร : 02-713-2261
Line@ : @addinonline
Email : [email protected]
ผู้เขียน
Unnote
อดีตสถาปนิกและนักศึกษาจบปริญญาโทสาขาอสังหาริมทรัพย์ ผันตัวมาคลุกคลีในวงการไอที เพื่อเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ