คำนวณ PSU ในวิธีง่ายๆ ให้เหมาะกับสเปกคอม กี่วัตต์ถึงจะพอ

ในการจัดสเปกคอม หรือซื้อคอมใหม่ หลายคนอาจจะให้ความสำคัญกับ CPU และการ์ดจอเป็นหลัก จนอาจจะมองข้ามชิ้นส่วนสำคัญอย่าง Power Supply ไป ถึงแม้ว่าหน่วยประมวลผลจะแรงแค่ไหน แต่ถ้าขาดกำลังไฟที่เข้าไปเลี้ยงชิ้นส่วนต่าง ๆ ไม่เพียงพอก็ทำให้เกิดปัญหาจุกจิกตามมาได้ จนสุดท้ายอุปกรณ์ภายในก็จะค่อย ๆ เสื่อมสภาพลงไปเรื่อย ๆ จนเกิดความเสียหายได้ บทความนี้ผมจะพาไปรู้จักกับวิธีคำนวณวัตต์คอม และ คำนวณ PSU ด้วยตัวเอง พร้อมวิธีเลือกซื้อ เพื่อให้ได้คุณภาพที่เหมาะสม ใช้งานราบรื่น และมีประสิทธิภาพสูงต่อคอมพิวเตอร์

> อ่านบทความ PSU คืออะไร

PSU คืออะไร และทำไมต้อง คำนวณ Watt ให้เพียงพอกับสเปก

PSU คืออะไร ตัวย่อ PSU นี้มาจากคำว่า “Power Supply Unit” คือ อุปกรณ์จ่ายไฟหลักของคอมพิวเตอร์ ซึ่งทำหน้าที่ในการแปลงไฟฟ้ากระแสสลับ (AC) จากไฟบ้านที่มีแรงดันสูง ให้กลายเป็นไฟฟ้ากระแสตรง (DC) ที่มีแรงดันต่ำ เพื่อไปเลี้ยงชิ้นส่วนต่าง ๆ ที่อยู่ในเครื่องคอมพิวเตอร์ เช่น 12V, 5V, 3.3V เป็นต้น ที่ต้องเป็นเช่นนี้ เนื่องมาจากอุปกรณ์แต่ละชิ้น รองรับกำลังไฟที่ต่างกันออกไปนั่นเอง

ทำไมการ คำนวณ PSU จึงเป็นเรื่องสำคัญ

เหตุผลที่ว่าทำไม กำลังไฟของ Power Supply ถึงมีหน่วยวัดเป็น Watt นั่นคือ ช่วยบ่งบอกถึงความสามารถในการจ่ายพลังงานไฟฟ้าทั้งหมด ให้กับอุปกรณ์ต่าง ๆ ในเครื่องคอมพิวเตอร์นั่นเอง และสิ่งที่ต้องคำนวณล่วงหน้า ก็จะมีเหตุผลหลัก อยู่ 2 ประการ ดังนี้

1. เพื่อป้องกันปัญหาไฟไม่พอ: อาการ PSU จ่ายไฟไม่พอ ขนาดกำลังวัตต์ต่ำกว่าอุปกรณ์ที่ใช้งานจริง เมื่อระบบเริ่มทำงาน หรือประมวลผลหนัก ๆ มากขึ้นจากการใช้งานปกติ เช่น เล่นเกม หรือเรนเดอร์งาน ตัวเครื่องก็จะดึงไฟสูงขึ้น ส่งผลให้ระบบคอมพิวเตอร์ทำงานได้ไม่เต็มที่ อาจจะเกิดอาการกระตุก ค้าง เครื่องรีสตาร์ตเอง หรือดับไปทันที
2. เพื่อความคุ้มค่า และประสิทธิภาพการแปลงพลังงาน: ถ้าใช้ Power Supply ที่มีวัตต์สูง และเผื่อสำหรับการทำงานหนักของฮาร์ดแวร์เอาไว้ตั้งแต่แรก ก็จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพให้ตัวเครื่องทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ และไม่ต้องไปหาซื้อตัวใหม่มาเปลี่ยนให้เสียเงินหลายต่อ เพราะฉะนั้นแล้ว หากเพื่อโหลดเอาไว้ประมาณ 50% ขึ้นไป ของกำลังไฟที่ใช้ทั้งหมด ก็จะช่วยให้ PSU ไม่ต้องทำงานหนักตลอดเวลา ไม่ร้อน ไม่เสื่อมสภาพเร็วอีกด้วย นอกจากนี้ยังรองรับการอัปเกรดหรือเพิ่มอุปกรณ์ในอนาคตได้อีกด้วย

อาการที่บ่งบอกว่า PSU จ่ายไฟไม่พอ

สำหรับคนที่กำลังมีปัญหาเหล่านี้อยู่ ก็มีโอกาสสูง ที่เกิดจากกำลังวัตต์ของ PSU จ่ายไฟได้ไม่เพียงพอต่อความต้องการของฮาร์ดแวร์ทั้งหมดในคอมพิวเตอร์ เช่น

• มีเสียงหวีด หรือเสียงจี่: ถ้าปกติเวลาใช้คอมพิวเตอร์แล้วไม่มีเสียงอะไรออกมาจากเครื่อง แต่เมื่อเล่นเกม หรือเรนเดอร์งานมักจะมีเสียงแปลก ๆ ออกมาจากด้านหลังเครื่อง นั่นแหละครับเป็นสัญญาณที่อาจจะมาจาก Power Supply ทำงานหนักเกินไป
• คอมดับเองบ่อย: ถ้าคอมชอบค้าง และดับเองบ่อยในขณะเล่นเกม หรือทำงานหนักๆ นั่นก็เป็นอีกหนึ่งสาเหตุของไฟเลี้ยงไม่เพียงพอเช่นกัน
• ขึ้นจอฟ้า: การเกิด Blue Screen ในบางครั้งไม่ได้เกิดจากปัญหา Software เพียงอย่างเดียว แต่อาจจะมาจากฮาร์ดแวร์อย่าง RAM มีปัญหา หรือ PSU จ่ายไฟไม่เพียงพอ
• การ์ดจอตัดการทำงานเอง: เล่นเกม หรือทำงานอยู่ดี ๆ หน้าจอดับไปดื้อ ๆ แต่ไฟในเคสยังทำงานอยู่ อาจจะเกิดจากปัญหาไฟไม่พอได้เช่นกัน เพราะการ์ดจอเวลาทำงานหนัก จะกินไฟสูงมาก
• เปิดเครื่องไม่ติด หรือติด ๆ ดับ ๆ: ในจังหวะที่คอมพิวเตอร์เริ่มต้นทำงานใหม่นั้น ฮาร์ดแวร์จะมีการดึงพลังงานสูงมาก หากไฟไม่พอจริง ๆ ก็ทำให้คอมเปิดไม่ติด หรือเปิดติดแล้ว สักพักนึงก็ดับไปเองแบบนี้ก็ลอง คำนวณ กำลังวัตต์ของฮาร์ดแวร์รวมกัน และเทียบกับ PSU ก่อนได้เลย เพราะบางครั้งเราเพิ่มอุปกรณ์ต่อพ่วงโดยไม่ได้คำนึงถึง Power Supply นั่นเอง

วิธี คำนวณ PSU ด้วยตัวเอง พร้อมสูตรคำนวณวัตต์แบบง่ายๆ

สำหรับวิธี คำนวณ PSU ด้วยตัวเอง เราสามารถคำนวณ Watt แบบง่าย ๆ ได้ ดังนี้

วิธีที่ 1: คำนวณจากชิ้นส่วนหลักที่กินไฟมากที่สุด

ในคอมพิวเตอร์ 1 เครื่อง จะมีชิ้นส่วนที่กินไฟสูงกว่าอุปกรณ์ทั้งหมดในเครื่องเกือบ 80% นั่นก็คือ CPU และการ์ดจอ (GPU) และชิ้นส่วนอื่น ๆ จะกินไฟเล็กน้อยเท่านั้น ในการคำนวณ ควรจะประมาณกำลังวัตต์ หรือดูจากค่า TDP สูงสุด เพื่อเอามารวมกันเป็นค่าเดียว ประกอบด้วย

• CPU: ถ้าเข้าไปดูที่หน้าเว็บ ส่วนที่เป็นสเปกจะระบุค่า TDP (Thermal Design Power) หรือ Processor Base Power และ Maximum Turbo Power เอาไว้ให้เราเป็นชัดเจน สามารถอ้างอิงจากค่า Turbo Boost หรือ Max Power ได้เลย แต่ถ้าจะเอาแบบเฉลี่ย ผมสรุปคร่าวๆ ได้ประมาณนี้
  • ถ้าเป็น CPU ในระดับเริ่มต้น – กลาง: อย่าง Intel Core 3 – Intel Core Ultra 5 หรือ AMD Ryzen 3 – Ryzen 5 กลุ่มนี้จะกินไฟประมาณ 65W – 160W
  • กรณีที่เป็น CPU ซีพียูระดับสูง: อย่าง Intel Core i7, Core i9, Core Ultra 7 – Core Ultra 9 หรือ AMD Ryzen 7 – Ryzen 9 มักจะกินไฟเริ่มต้นตั้งแต่ 125 – 250W ขึ้นไป แล้วแต่รหัสของ CPU ในแต่ละรุ่นอีกด้วย ต้องเช็ครายละเอียดรุ่นที่จะซื้อแบบละเอียดอีกที

• GPU: การ์ดจอ ก็เป็นอีกชิ้นส่วนที่กินไฟสูงที่สุดในคอมพิวเตอร์เช่นกัน และควรดูรายละเอียดเป็นรุ่น ๆ ไป ครับ แต่ถ้าจะเอาค่าเบื้องต้นแบบคร่าว ๆ ก็สามารถทำได้ดังนี้
  • การ์ดจอระดับเริ่มต้น: ในกลุ่ม RTX 3050, RTX 4060, RTX5060 จะกินไฟประมาณ 115W – 155W
  • การ์ดจอระดับกลาง: อย่าง RTX 4070, RTX 5070, Radeon RX 7700 XT จะกินไฟกินไฟประมาณ 200W – 250W
• การ์ดจอระดับสูง: ไม่ว่าจะเป็น RTX 4080, RTX 4090, RTX5080, RTX5090 จะกินไฟสูงประมาณ 320W – 450W ขึ้นไป ซึ่งต้องเผื่อกำลังวัตต์ไว้เยอะพอสมควรเลยเมนบอร์ด: โดยทั่วไปแล้วจะกินไฟเฉลี่ยนอยู่ประมาณ 30 – 60W
• RAM: จะใช้กำลังไฟประมาณ 3 – 5W ต่อ 1 แถว ใช้กี่แถวก็บวกเพิ่มไปได้เลย
• Storage: อุปกรณ์เหล่านี้จะกินไฟอยู่ประมาณ 5 – 10W ถ้าเป็น SSD ก็จะกินที่ 5W ส่วน HDD มักจะกินไฟสูงขึ้นมาหน่อยเพราะภายในมีกลไกในการทำงานอยู่ บางตัวอาจจะกินไฟสูงถึง 10W แต่ถ้านำไปคำนวณจริงควรเผื่อไว้ประมาณ 25W ต่อ 1 ลูกจะปลอดภัยกว่า
• พัดลมเคส และไฟ RGB: ให้คำนวณไว้ที่ตัวละประมาณ 5W มีกี่ตัวก็คูณจำนวนเข้าไปครับ หากเป็นชุดน้ำระบายความร้อน จะมีปั๊มน้ำ และพัดลม มักจะกินไฟรวมกันประมาณ 15 – 30W ถ้าเน้นชัวร์ก็สามารถดูที่ข้างกล่องสินค้าได้

วิธีที่ 2: สูตรคำนวณวัตต์คอมด้วยตนเอง

เป็นสูตรที่คนประกอบคอมนิยมใช้กันเป็นส่วนใหญ่ นั่นคือการรวมค่าวัตต์สูงสุดของทุกอุปกรณ์ แล้วนำมาบวกเพิ่ม เพื่อความปลอดภัยเผื่อโหลดสูงไว้อีกประมาณ 30 – 50% เช่น วัตต์รวมของอุปกรณ์ทั้งหมด = 450W คำนวณ ง่าย ๆ = 450W x 1.5 (*1.5 คือ 50% ที่เผื่อจาก Watt รวมทั้งหมด) จะได้เป็นค่าวัตต์ของ PSU ที่ควรเลือกใช้ =  675W เป็นต้น

ตัวอย่างสเปกคอม

• CPU: Intel Core Ultra 5 225 Turbo Boost สูงสุด 121W
• GPU: NVIDIA RTX4060 Peak Load สูงสุด 140 – 175W
• อุปกรณ์อื่น: เมนบอร์ด + RAM + พัดลม + อื่น ๆ รวมกันประมาณ 100W
• วัตต์รวมทั้งหมด: 121W + 175W + 100W = 396W

ให้นำค่ารวมที่ได้ มาคูณเผื่อกำลังวัตต์ประมาณ 50% แทนค่าด้วย 396 + 1.5 จะได้เป็น 594W ดังนั้น Power Supply ที่ควรเลือก ควรมีขนาดประมาณ 600 – 650W เพื่อความปลอดภัย และรองรับอุปกรณ์ในอนาคตได้อีกด้วย เท่านี้เราก็รู้แล้วว่า PSU กี่วัตต์พอต่อการใช้งานจริง

วิธีที่ 3: คำนวณผ่านออนไลน์ ด้วยโปรแกรม คำนวณ PSU (PSU Calculator)

วิธีนี้ก็ง่ายไม่เพ้กัน ถ้าไม่อยากคำนวนด้วยตัวเองให้เสียเวลา ในหน้าเว็บไซต์ก็สามารถคำนวนให้เราได้แบบอัตโนมัติเช่นกัน โดยอาจจะใช้เป็น MSI PC Power Supply Calculator, Newegg PC Power Supply Calculator เป็นต้น ซึ่งค่าที่ได้ระบบก็จะระบุมาให้ พร้อมแนะนำรุ่นที่ควรใช้มาให้เลย หากใช้เป็นเว็บที่ตรงกับแบรนด์ของ PSU

ควรเลือกใช้ PSU แบบไหนดี

ในวิธีเลือก PSU ให้เหมาะสำหรับการทำงานนั้น เราไม่ได้มองแค่ตัวเลขที่แปะอยู่บนสติ๊กเกอร์เท่านั้น เพราะบางครั้งตัวเลข วัตต์เยอะก็จริง แต่เป็นของราคาถูก คุณภาพต่ำ ก็ทำให้จ่ายไฟไม่นิ่ง และส่งผลต่อการใช้งานคอมพิวเตอร์เช่นกัน ดังนั้นในการเลือกซื้อ นอกจากการ คำนวณ วัตต์แล้ว ก็ควรพิจารณาจากสิ่งเหล่านี้ด้วย

เลือกจากมาตรฐาน 80 Plus

มาตรฐาน 80 Plus คือ เป็นเครื่องหมายที่การันตีว่า Power Supply ตัวนั้น ๆ มีประสิทธิภาพในการแปลงพลังงานไฟฟ้า (Efficiency) ไม่ต่ำกว่า 80% ของระดับโหลดที่เชื่อมต่อ ค่านี้ยิ่งสูง ก็จะยิ่งลดการสูญเสียพลังงานน้อยลง ช่วยประหยัดค่าไฟได้มากขึ้นนั่นเอง และ 80 Plus ก็มีหลายระดับ ประกอบด้วย

• 80 Plus White: เป็นเกรดพื้นฐานในกลุ่ม 80 Plus เหมาะสำหรับคอมพิวเตอร์ในสำนักงานทั่วไป
• 80 Plus Bronze: PSU เกรดที่ดูคุ้มค่าที่สุดเพราะมีราคาที่คุ้มค่า ถือว่าเป็น Power Supply สำหรับเล่นเกมระดับต้น ถึงระดับกลางได้ดี
• 80 Plus Gold: กลุ่มนี้มีชิ้นส่วนที่ทนทาน และช่วยให้ประหยัดค่าไฟได้เยอะ ถูกออกแบบมาสำหรับคอมพิวเตอร์ที่ทำงานหนัก หรือ Workstation หรือ Gaming PC ที่เปิดใช้งานนาน ๆ
• 80 Plus Platinum / Titanium: เกรดสูงสุดเลยสำหรับ PSU 80 Plus เลยก็ว่าได้ ถูกออกแบบมาสำหรับคอมพิวเตอร์ระดับสูง หรือเซิร์ฟเวอร์ที่ต้องการพลังงานที่มีเสถียรภาพสูงสุด

ระบบป้องกันความปลอดภัย (Circuit Protection)

Power Supply ที่ดีต้องมีระบบตัดวงจรอัตโนมัติเมื่อเกิดความผิดปกติในระบบไฟ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความเสียหายต่อวงจร หรือชิ้นส่วนอื่น ๆ ซึ่งมักจะมีสัญลักษณ์ต่อไปนี้บนกล่อง

• OCP: ย่อมาจาก Over Current Protection ออกแบบมาเพื่อป้องกันการจ่ายกระแสไฟเกิน
• OVP: ย่อมาจาก Over Voltage Protection เป็นตัวป้องกันแรงดันไฟฟ้าเกินค่ามาตรฐาน
• UVP: Under Voltage Protection ช่วยป้องกันแรงดันไฟตก
• SCP: Short Circuit Protection ตัวนี้จะช่วยป้องกันไฟฟ้าลัดวงจร
• OTP: Over Temperature Protection คือตัวป้องกันความร้อนสะสมสูงเกินกำหนด

เลือกแบรนด์ที่น่าเชื่อถือ

นอกจากเครื่องหมายการันตีประสิทธิภาพต่าง ๆ แล้ว สิ่งที่ควรพิจารณาเพิ่มเติมก็คือเรื่องของแบรนด์สินค้านั่นเอง ควรเลือกจากแบรนด์ที่มีชื่อเสียง และมีการรับประกันชัดเจน เคลมง่าย

เลือกจากแบรนด์ที่น่าเชื่อถือ

สรุปวิธี คำนวณ PSU

สรุปแล้ววิธี คำนวณ PSU เพื่อให้ได้กำลังวัตต์ที่เพียงพอต่อการใช้งานคอมพิวเตอร์ทั้งเครื่อง ถือว่าเป็นเรื่องที่สำคัญมาก ไม่แพ้การเลือก CPU และ GPU เลยล่ะ เพราะ Power Supply เปรียบเสมือนอุปกรณ์ที่คอยค้ำจุนคอมพิวเตอร์ทั้งระบบให้สามารถทำให้ได้

โดยคำนวณจากอัตราการกินไฟหรือค่า TDP ของ CPU และ GPU เป็นหลัก แล้วบวกกับอุปกรณ์ทั้งหมดในคอมพิวเตอร์ และอุปกรณ์เสริมที่เชื่อมต่อภายนอกด้วย เมื่อคำนวณได้ค่าสูงสุดแล้ว ก็ให้เผื่อกำลังวัตต์ของ PSU ไว้ประมาณ 30-50% เสมอ เพื่อรองรับการกินไฟแบบ Peak Load รวมถึงเผื่อรองรับการอัปเกรดฮาร์ดแวร์ในอนาคต และสำคัญมากอย่าลืมเช็คเครื่องหมายการันตีสินค้าอย่าง 80 Plus และบริการหลังการขายของแต่ละแบรด์ด้วยก่อนตัดสินใจเลือกซื้อด้วยนะครับ

Facebook Inbox : https://goo.gl/9wo8oL
Hotline : 063-819-7299
โทร : 02-713-2261
Line@ : @addinonline
Email : [email protected]

ผู้เขียน

Unnote

อดีตสถาปนิกและนักศึกษาจบปริญญาโทสาขาอสังหาริมทรัพย์ ผันตัวมาคลุกคลีในวงการไอที เพื่อเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ

[email protected]