VRAM คือ อะไร มีกี่ประเภท ขนาดเท่าไหร่ดี ต่างกับ RAM ยังไง

หลายคนอาจสงสัยว่า VRAM คือ อะไร และทำไมเวลาเลือกซื้อการ์ดจอถึงต้องให้ความสำคัญกับค่านี้มากกว่าแค่ชื่อรุ่น หากเปรียบ GPU เป็นสมองที่คอยประมวลผล VRAM ก็เปรียบเสมือนโต๊ะทำงานขนาดใหญ่ ที่ GPU ใช้พักข้อมูลภาพ และกราฟิกต่าง ๆ เพื่อให้หยิบจับมาแสดงผลบนหน้าจอได้อย่างรวดเร็วนั่นเอง บทความนี้จะพาคุณไปดูว่า VRAM ทำหน้าที่อย่างไร และต้องใช้ความจุเท่าไหร่ ถึงจะตอบโจทย์การใช้งานของคุณมากที่สุด

VRAM คือ อะไร

VRAM คือ Video Random Access Memory หรือเรียกว่า RAM ของการ์ดจอ เป็นส่วนที่มีไว้สำหรับเก็บข้อมูลเกี่ยวกับกราฟิกทั้งหมดแบบชั่วคราว เพื่อรอ GPU ประมวลผล ก่อนที่จะส่งต่อออกไปแสดงผลที่จอภาพนั่นเอง

ทำหน้าที่อะไร

หน้าที่หลักของ VRAM คือ เป็นบัฟเฟอร์ (Buffer) ขนาดใหญ่สำหรับเก็บชุดข้อมูลทั้งหมดที่เป็นภาพ วิดีโอ วัตถุ แสง สี หรือข้อมูลทุกอย่างที่เกี่ยวกับภาพกราฟิกทุกอย่าง ไม่ว่าจะเป็นโปรแกรมด้านกราฟิก ตัดต่อวิดีโอ หรือเกมต่าง ๆ ซึ่งข้อมูลเหล่านี้จะถูกเก็บไว้ใน VRAM ระหว่างการใช้งานซอฟต์แวร์ในกลุ่มนี้

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน และเข้าใจมากขึ้น ผมขออธิบายเพิ่มเติม ประมาณนี้ครับ

• ทำหน้าที่เป็นคลังไว้พักข้อมูลด้านกราฟิก: เนื่องจาก GPU ต้องประมวลผลข้อมูลมหาศาล ไม่ว่าจะเป็นเกม หรืองานกราฟิกสูง ๆ หากมีคลังข้อมูลเอาไว้เก็บข้อมูลกราฟิกชั่วคราวเหล่านี้เอาไว้ ก็จะทำให้องค์รวมของระบบการ์ดจอดีขึ้น แต่เมื่อไหร่ที่มีคลังเก็บข้อมูลไม่เพียงพอ การทำงานกับชุดข้อมูลกราฟิกขนาดใหญ่ ก็จะเกิดอาการคอขวด หรือช้าลงอย่างมากได้เช่นกัน
• เก็บข้อมูลจำพวก Frame Buffer: แน่นอนว่า VRAM เปรียบเสมือน Buffer ที่มีความเร็วสูง มีขนาดใหญ่ สามารถเก็บข้อมูลด้านกราฟิกได้เยอะ ยิ่งเป็นด้านการเล่นเกม หากมี VRAM เยอะหลาย GB ก็จะยิ่งช่วยให้โหลด Map ล่วงหน้าได้เร็วขึ้น ทำให้เกมไม่สะดุดเวลาเปลี่ยนฉาก ที่สำคัญยังทำให้ Framerate สูงขึ้นอีกด้วย
• ช่วยทำให้การประมวลผลเร็วขึ้น: อย่างที่บอกไป VRAM ก็เหมือนกับหน่วยความจำเสมือน ที่เก็บข้อมูลชั่วคราวเอาไว้ เพื่อรอให้ GPU เรียกข้อมูลไปประมวลผลได้เร็วขึ้น ยิ่งมีข้อมูลใน VRAM เยอะ ก็ทำให้การทำงานของการ์ดจอเร็วขึ้นตามไปด้วย ทั้งนี้ต้องดูในเรื่องของ Bandwidth ร่วมด้วย

หน้าที่ของ VRAM

VRAM มีกี่ประเภท

ถ้าต้องการแบ่งประเภทจริงให้ชัดเจน เทคโนโลยี VRAM ในปัจจุบัน ถูกแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลักด้วยกัน คือ

ประเภท GDDR (Graphics Double Data Rate)

เป็นมาตรฐานที่ใช้กันทั่วไปในการ์ดจอคอมพิวเตอร์ โดยอาจจะมีแตกต่างกันในเรื่องของ Generation และประสิทธิภาพด้านของ Chip ยกตัวอย่างเช่น

• GDDR5 – GDDR6: คือรุ่นมาตรฐานสำหรับที่ใช้ในการ์ดจอทั่วไป ยิ่งตัวเลขด้านหลังเยอะขึ้น ก็ยิ่งระบุว่าเป็นรุ่นใหม่ขึ้น กลุ่ม GDDR มักจะมาพร้อมกับการ์ดจอตั้งแต่รุ่นเริ่มต้น ไปจนถึงรุ่นกลาง ๆ ออกแบบมาให้มีความสมดุลทั้งเรื่องของประสิทธิภาพ ความร้อน และราคา
• GDDR6X: รหัสที่มี X ต่อท้ายแบบนี้ คือรุ่นที่พัฒนา หรือต่อยอดขึ้นมาจากรุ่นธรรมดา เพื่อให้มีความเร็ว และแบนด์วิทธ์ที่กว้างขึ้น ทำให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น
• GDDR7: สำหรับ GDDR7 นั้น ถือว่าเป็นมาตรฐานใหม่ของปี 2026 เลยก็ว่าได้ มีการพัฒนา และอัปเกรดมามากพอสมควร ทั้งในเรื่องของ Bandwidth, ประสิทธิภาพโดยรวมเร็วขึ้น แถมยังประหยัดพลังงานลงอีกด้วย

ประเภท HBM (High Bandwidth Memory)

สำหรับ HBM มันคือ หน่วยความจำแบบซ้อนทับกันหลาย ๆ ชั้น (Stacked Memory) ซึ่งมีความเร็วสูง และแบนด์วิดธ์กว้างมาก ปกติแล้วมักจะนำไปใช้กับการ์ดจอระดับสูง (High-end) ที่ออกแบบมาสำหรับงานที่มีการประมวลผลกราฟิกหนัก ๆ หรือใช้กับระบบ AI ที่กำลังเติบโตอย่างมากในปัจจุบัน และได้รับความนิยมสูงมากทั่วโลก

GDDR และ HBM 

VRAM ต่างกับ RAM ยังไง

แล้ว VRAM มันต่างกับ RAM ยังไง ถึงแม้ว่าทั้งคู่จะมีหน้าที่เหมือนกัน ที่ใช้สำหรับเก็บ หรือพักข้อมูลเพื่อส่งต่อให้กับหน่วยประมวลผล แต่สิ่งที่แตกต่างกันอย่างชัดเจนก็ คือ

• VRAM (Video Random Access Memory): จะทำหน้าที่เก็บข้อมูลด้านกราฟิก และทำงานร่วมกับหน่วยประมวลผลกราฟิกเท่านั้น ยิ่งเยอะก็จะช่วยให้การเล่นเกมใหญ่ ๆ หรือโปรแกรมด้านกราฟิก ทำให้ได้ลื่นไหลขึ้นได้ แต่ VRAM มันจะไม่เก็บข้อมูลอย่างอื่น นอกจากข้อมูลด้านกราฟิกเท่านั้น เท่ากับว่าหาก RAM เครื่องน้อย แต่ VRAM การ์ดจอเยอะ ระบบก็จะไม่แบ่งไปช่วย RAM หลักเลย และถ้าสงสัยว่าสามารถเพิ่ม VRAM เองได้ไหม ผมบอกได้เลยว่า ไม่สามารถเพิ่มเองได้เลย เนื่องจากต้องผลิต และติดั้งมากับบอร์ดจากโรงงานแล้ว
• RAM (Random Access Memory): คือ หน่วยความจำหลักของคอมพิวเตอร์ ทำหน้าที่เก็บข้อมูล หรือชุดคำสั่งในระหว่างเปิดใช้งานคอมพิวเตอร์ รวมถึงเก็บข้อมูลของโปรแกรมต่าง ๆ ในขณะใช้งาน ยิ่งมากก็จะช่วยทำให้เปิดโปรแกรมได้เยอะ และทำให้คอมพิวเตอร์ประมวลผลได้เร็วขึ้นได้ แต่ความเร็วของ RAM จะต่ำกว่า VRAM อยู่พอสมควร

ทั้งนี้ RAM สามารถทำงานร่วมกับ GPU ได้ อย่างกลุ่มการ์ดจอออนบอร์ด (integrated GPU) มักจะแชร์แรมจากตัวเครื่อง หรือเมื่อไหร่ที่การ์ดจอแยกทำงานจนเต็มแล้ว ระบบก็สามารถเรียกใช้ RAM หลัก ไปเก็บข้อมูลด้านกราฟิกเสริมได้ แต่ความเร็วก็จะลดลงตาม Bandwidth ของ RAM นั่นเอง

VRAM vs RAM

VRAM แต่ละความจุ เหมาะกับการใช้งานระดับไหนบ้าง

VRAM ของการ์ดจอนั้น มีให้เลือกหลายความจุ แน่นอนว่ามันมีผลกับการใช้งานโดยตรงอีกด้วย แล้วเราควรเลือกขนาดความจุของ VRAM เท่าไหร่ดี เพื่อให้เหมาะสำหรับการใช้งานได้เต็มประสิทธิภาพจริง ๆ ผมขอแยกตามนี้ครับ

สายเล่นเกม

VRAM ควรมีกี่ GB สำหรับเล่นเกม? พูดตรง ๆ เลย เกมในยุคปัจจุบันนี้กินความ VRAM โหดมากครับ สำหรับเกมใหม่ ๆ ควรมีเริ่มต้นที่ 6-8GB ขึ้นไปถึงจะเล่นในระดับมาตรฐานได้ แต่บางเกมเล่นได้แค่กราฟิกระดับต่ำด้วยซ้ำ เอาเป็นว่าควรเลือกซื้อการ์ดจอ (GPU) ที่มี VRAM ตามความต้องการของเกมจะดีที่สุด หรือลองพิจารณาดูจากความละเอียดต่อไปนี้ก่อนก็ได้ คือ

• ความละเอียด 1080P ควรจะมี VRAM อย่างน้อย 6 – 8GB
• ความละเอียด 1440 ควรเลือกความจุประมาณ 12GB
• ความละเอียด 4K และเปิด Ray Tracing ด้วยอาจต้องเลือกรุ่นที่มี VRAM 16GB – 24GB เท่านั้น เนื่องจากจะกินสเปกและ VRAM สูงขึ้น

VRAM เยอะขึ้น เกมจะลื่นขึ้นจริงไหม? ความจริงแล้วสามารถทำให้เล่นได้ลื่นไหลขึ้นจริงครับ แต่ควรมองรุ่นที่มีระบบบัสกว้างหน่อย เช่น 256-bit หรือ 384-bit และต้องดูด้วยว่าใช้เทคโนโลยีอะไร ถ้า GDDR6X หรือ GDDR7 ที่เป็นรุ่นใหม่ ก็จะทำให้ Bandwidth สูง ทำให้เล่นเกมลื่น ได้เฟรมเรตที่สูง และนิ่งขึ้นเยอะครับ

ความจุ (Capacity) vs ความเร็ว (Bandwidth) เลือกแบบไหนดี

จริง ๆ แล้ว ยังมีสิ่งที่ต้องทราบเพิ่มเติมด้วย นอกจากความจุแล้ว เรื่องของความเร็ว (Bandwidth) ก็มีผลต่อประสิทธิภาพในการประมวลผลเช่นกัน ดังนั้น ควรจะเลือกอะไรดี ระหว่างความจุ กับ ความเร็ว

เอาเป็นว่า ผมอธิบายคร่าว ๆ เพื่อให้เห็นความต่างกันดีกว่าครับ

• Capacity: หรือความจุ ตัวนี้ยิ่งมากก็ยิ่งดี เพราะมันเปรียบเสมือนโกดัง หรือคลังที่ใช้สำหรับเก็บข้อมูลเอาไว้ หากข้อมูลล้นเมื่อไหร่ ก็จะทำให้การทำงานสะดุดได้เช่นกัน หากเล่นเกมอยู่ ก็จะเกิดอาการกระตุก หรือสะดุดเป็นครั้งคราวได้เลย เพราะข้อมูลชุดต่อไปที่จะเข้ามาอยู่ในโกดัง ไม่สามารถเข้ามาแทนที่ ข้อมูลชุดเก่าได้นั่นเอง
• Bandwidth: ก็เหมือนกับความกว้างของถนน ยิ่งถนนกว้าง และมีรถขนส่งที่เร็ว ก็จะยิ่งทำให้การรับส่งข้อมูลได้รวดเร็วมากขึ้น ซึ่งหากนำไปใช้กับการเล่นเกม ก็จะช่วยเพิ่มเฟรมเรต (FPS) สูงขึ้นตามไปด้วย แต่เมื่อไหร่ที่การ์ดจอตัวนั้นมี Bandwidth แคบ ก็จะทำให้ค่า FPS ลดลงไปด้วย เพราะการรับส่งข้อมูลถูกจำกัดไว้นั่นเอง

Capacity vs Bandwidth 

เพราะฉะนั้นแล้วทั้งคู่มีความสำคัญไม่แพ้กันเลยครับ แต่ถ้าหากต้องเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง ให้คำนึงถึงเรื่องการใช้งานเป็นหลัก เช็กจากเกม หรือโปรแกรมที่ใช้ก่อนว่า ระบบต้องการความจุ VRAM เท่าไหร่ (Recommended) ส่วนใหญ่จะระบุ VRAM เป็นหลักอยู่แล้ว ยิ่งมากก็ยิ่งดี ส่วน Bandwidth นั้นอาจจะมองเป็นเรื่องรองก็ได้ครับ *ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับงานที่ทำ หรือความต้องการของโปรแกรมนั้น ๆ ด้วย

วิธีเช็ค VRAM ด้วยตัวเองใน Windows

ในการเช็ก VRAM นั้น เราสามารถเช็กได้จากรุ่นของการ์ดจอ หรือสามารถเช็กได้จาก Windows ได้เช่นกัน ว่าใช้ VRAM เท่าไหร่

วิธีเช็ก VRAM ใน Windows

วิธีเช็ค VRAM ใน Windows 10/11 สามารถเช็คได้ง่ายมากเลยครับ ให้กดคีย์ลัด Ctrl + Shift + Esc บนคีย์บอร์ด เพื่อเปิด Task Manager ขึ้นมา > จากนั้นคลิกที่แถบ Performance > คลิกเลือกที่ GPU ที่กำลังใช้งาน ในหน้าต่างนี้ ระบบจะแสดงชื่อรุ่น และขนาด VRAM เอาไว้ โดย Dedicated GPU memory คือ จำนวน VRAM ทั้งหมดของการ์ดจอครับ

วิธีเช็ก VRAM จากหน้าเว็บผู้ผลิต

วิธีนี้เราสามารถเช็กได้ทั้งความจุ ประเภท และแบนด์วิดธ์ของ VRAM ได้พร้อมกันในที่เดียวเลย โดยเอาชื่อรุ่นของการ์ดจอ ไปค้นหาในเว็บผู้ผลิต หรือดูจาก Data Sheet ได้เลย
จากตัวอย่างนี้ เป็นรุ่น NVIDIA Quadro P1000 เราสามารถดูตรง Specifications ซึ่งจะบอกละเอียดกว่าเช็คเองใน Task Manager ด้วยซ้ำ ซึ่งสเปกที่ได้ก็จะประมาณนี้

• GPU Memory ตรงนี้จะเห็นได้ทันทีเลย ว่ามี VRAM 4GB และเป็นประเภท GDDR5
• Memory interface 128-bit
• Memory Bandwidth สูงสุดที่ทำได้คือ 82GB/s

เช็ก VRAM จากเว็บ หรือ Data sheet 

สรุป VRAM คือ อะไร

สรุปแล้ว VRAM คือ Video Memory ของการ์ดจอ ทำหน้าที่เป็นหน่วยความจำหลักให้กับการ์ดจอ แน่นอนว่าจะเก็บข้อมูลเกี่ยวกับการประมวลด้านกราฟิกเท่านั้น ยิ่งมีมาก ก็ยิ่งช่วยให้การ์ดจอประมวลผลได้ดียิ่งขึ้น โดยปกติแล้วมักจะมาพร้อมกับการ์ดจอแยกระดับเริ่มต้นประมาณ 2 – 4GB แต่ถ้าเป็นรุ่นระดับกลางขึ้นไป มักมาพร้อมกับ VRAM 8 – 16GB ขึ้นไป เพราะหากน้อยเกินไป ก็จะทำให้การทำงานสะดุดลงได้ เนื่องจากเกิดปัญหาคอขวดนั่นเอง

และถ้าเป็นการ์ดจอที่ใช้สำหรับงาน AI โดยเฉพาะ มักจะเป็นประเภท HBM ซึ่งมี Bandwidth ที่กว้าง รองรับการถ่ายโอนข้อมูลได้สูงมาก และขนาด VRAM เยอะระดับ 192GB, 288GB ต่อชิปเลย แน่นอนว่าออกแบบมาสำหรับ AI Datacenter หรือ Server ระดับสูง รองรับการทำงานต่อเนื่อง และรวดเร็วที่สุด

Facebook Inbox : https://goo.gl/9wo8oL
Hotline : 063-819-7299
โทร : 02-713-2261
Line@ : @addinonline
Email : [email protected]

ผู้เขียน

Kittipong-J.

หลงไหลในโลก IT เป็นคนไม่เก่งแต่ชอบที่จะลอง และมองหาความรู้จากสิ่งรอบตัว

[email protected]